inhire.io⁄Blog⁄Inne⁄Technologia w Twojej kieszeni – jak działają karty, z których korzystasz każdego dnia?

Technologia w Twojej kieszeni – jak działają karty, z których korzystasz każdego dnia?

Inne
Praca w IT
19/05/2025

W erze cyfryzacji i mobilnych płatności rzadko zastanawiamy się, jak działa technologia, z której korzystamy na co dzień. Tymczasem za każdą płatnością zbliżeniową, systemem kontroli dostępu czy kluczem do auta stoi skomplikowany mechanizm oparty na kartach inteligentnych. O tym, jak wygląda ich rozwój, co sprawia, że są bezpieczne (albo i nie) oraz dlaczego coraz większą rolę odgrywa tu cyfryzacja, rozmawiamy z ekspertem znającym temat od podszewki.

Nasz rozmówca to doświadczony inżynier z wieloletnią praktyką w projektowaniu rozwiązań opartych na kartach inteligentnych i systemach bezpieczeństwa transmisji danych. Pracował nad projektami, w których liczy się każda milisekunda odpowiedzi, a bezpieczeństwo danych to absolutny priorytet. Michał Czarnota –  Associate Engineering Manager w HID. Zapraszamy! 


Od pasji do praktyki – jak działają karty i dlaczego są tak ważne

Inhire: Michale, zacznijmy od początku – skąd wzięło się Twoje zamiłowanie w tym kierunku?

Michał Czarnota: Zawsze fascynowały mnie mechanizmy komunikacji między urządzeniami. Uważam, że są podstawą nowoczesnych technologii. Już w szkole średniej, mając pierwszy komputer, próbowałem konfigurować sieć.

Zapewne część z czytelników pamięta charakterystyczny dźwięk nawiązywania „wdzwanianego” połączenia modemowego. Za każdym razem zastanawiałem się, dlaczego on tak „bipa”. Jak to działa, że jak już skończy mogę otworzyć stronę internetową czy odebrać wiadomość mailową. 

Z czasem ta ciekawość przerodziła się w analizę różnych metod przesyłu danych. Świat kart inteligentnych pod tym względem jest interesujący, ponieważ pozwalają na szczegółową analizę komunikacji na każdym poziomie przy posiadaniu minimum sprzętu. 

Można to zrobić w prosty sposób – wystarczy komputer, karta i czytnik, co daje pełną kontrolę nad danymi. To idealne środowisko do eksperymentowania i uczenia się.

Ciekawostką jest to, iż pisząc oprogramowanie komunikujące się z kartami inteligentnymi mamy wgląd w sprawy często niedostatecznie zgłębione przez twórców oprogramowania, czyli kryptografię. 

Korzystanie z kart inteligentnych w rozwiązaniach wbudowanych wymaga od programisty zrozumienia tych mechanizmów na głębszym poziomie. Dlatego uważam, że ważne jest nie tylko korzystanie z gotowych bibliotek, ale także zrozumienie, jak te mechanizmy naprawdę działają, aby móc optymalizować ich działanie i zapewnić maksymalne bezpieczeństwo. 

 

Inhire: Karty magnetyczne, z chipem, zbliżeniowe, „inteligentne” – jak wyglądała ewolucja tych rozwiązań i dlaczego technologia poszła właśnie w tym kierunku?

Michał Czarnota:  Rozwój kart był i jest napędzany potrzebą wygody i bezpieczeństwa.

Chęć  unikania noszenia gotówki doprowadziła do powstania pierwszych kart płatniczych Diners Club w latach 50. XX wieku. Początkowo były to metalowe blaszki z numerami, ale prawdziwą rewolucją okazały się karty magnetyczne lat 70., które pozwalały na zapisywanie podstawowych danych o transakcji.

Jednak karty magnetyczne miały swoje wady – były podatne na uszkodzenia i łatwe do skopiowania. Dlatego w latach 80. pojawiły się inteligentne karty z chipem, oferujące większe bezpieczeństwo i możliwości przechowywania danych. 

Kolejnym krokiem była technologia zbliżeniowa lat 90., która umożliwiła szybkie i wygodne płatności bez kontaktu. Standard NFC, który znamy dziś z naszych telefonów, był naturalną konsekwencją tego rozwoju.

Karty stawały się coraz bardziej zaawansowane i bezpieczne. Na rynku pojawiły się  innowacyjne rozwiązania – jak seria kart MIFARE, które stały się standardem w wielu branżach. 

Obecnie obserwujemy integrację kart z płatnościami mobilnymi i wykorzystanie biometrii do zwiększenia bezpieczeństwa transakcji.  

 

Bezpieczeństwo przede wszystkim – jak chronimy dane i odpieramy ataki

Inhire: Jakie były kluczowe momenty lub przełomy technologiczne, które zmieniły sposób, w jaki korzystamy z kart?

Michał Czarnota: Można wskazać kilka kluczowych momentów. Pierwszym był oczywiście sam początek – decyzja o zastąpieniu gotówki wygodniejszą formą płatności. To otworzyło drogę do rozwoju całej branży i pozwoliło nam na większą swobodę finansową.

Prawdziwym przełomem było jednak umieszczenie procesora w karcie. 

Dzięki temu możliwe stało się szyfrowanie danych, co znacznie zwiększyło bezpieczeństwo transakcji. Wprowadzenie PIN-ów, które były realizowane dzięki tej technologii, ograniczyło ryzyko oszustw i dało użytkownikom większą kontrolę nad swoimi pieniędzmi.

Kolejnym ważnym krokiem było przejście na komunikację bezprzewodową. Dzięki temu nie musimy już martwić się o fizyczne włożenie karty do czytnika. Pamiętam czasy, kiedy bankomaty często miały problemy z odczytem kart – technologia zbliżeniowa rozwiązała ten problem raz na zawsze.

I wreszcie, standaryzacja protokołów wymiany danych umożliwiła szeroką implementację tej technologii przez różnych producentów urządzeń i oprogramowania. To sprawiło, że karty stały się powszechnie akceptowane i łatwe w użyciu na całym świecie.

 

Inhire: Karty to nie tylko płatności – jakie inne sektory i zastosowania miały duży wpływ na rozwój technologii kart? (SIM, dostęp do budynków, kluczyki do aut itp.)

Michał Czarnota: Technologia kart okazała się niezwykle wszechstronna. Możemy ją spotkać w telekomunikacji, systemach kontroli dostępu czy nawet w branży motoryzacyjnej.

Karty SIM to doskonały przykład – zrewolucjonizowały one sposób, w jaki korzystamy z telefonów komórkowych, umożliwiając personalizację usług i zwiększając bezpieczeństwo komunikacji. Choć dzisiaj przechodzimy do rozwiązań wirtualnych, fizyczne karty SIM nadal są powszechnie używane na całym świecie.

Podobne wyzwania związane z bezpieczeństwem i identyfikacją występują również w systemach kontroli dostępu. Ważne jest, aby karty nie dało się łatwo sklonować i aby każda karta była jednoznacznie identyfikowana – podobnie jak w przypadku kart SIM.

W branży motoryzacyjnej bezkluczykowy dostęp do aut opiera się na podobnej zasadzie komunikacji między kartą a czytnikiem. Również tutaj kluczowe jest zapewnienie bezpieczeństwa i unikalności każdego klucza.


Inhire: Pracowałeś przy projektach, gdzie bezpieczeństwo transmisji danych było kluczowe – jak mierzy się prędkość transmisji i dlaczego to takie ważne? Podasz jakieś przykłady?

Michał Czarnota :  Prędkość transmisji danych mierzy się zazwyczaj w bitach na sekundę (bps) lub jego wielokrotnościach (kbps, Mbps). Wysoka prędkość transmisji jest kluczowa, ponieważ bezpośrednio wpływa na czas potrzebny do wykonania operacji, takich jak uwierzytelnianie, odczyt lub zapis danych na karcie. 

Zmierzenie prędkości transmisji nie jest wbrew pozorom trywialne. Są różne metody jednak najważniejsze jest to, aby były one porównywalne między sobą, co oznacza by były dobrze opisane, a przez to powtarzalne. 

Należy się też zastanowić  po co w ogóle robić pomiar prędkości czy pomiar czasu transmisji? 

Tzw. “atak na walizkę” to temat, o którym słyszało wielu, zwłaszcza ci, którzy interesują się motoryzacją. Jeszcze kilka lat temu był szeroko omawiany, a producenci samochodów w dużej mierze nie byli na niego przygotowani.

Ten typ ataku znany jest jako „men in the middle” i polega na wykorzystaniu dwóch urządzeń nadawczo-odbiorczych – potocznie nazywanych „walizkami”. Jedno z nich umieszczane jest w pobliżu pojazdu, drugie w okolicach kluczyka

„Walizki” muszą komunikować się ze sobą za pośrednictwem np. sieci komórkowej. W takiej konfiguracji jedna walizka komunikuje się z samochodem a druga z kluczykiem. Co istotne, atak ten nie wymaga łamania żadnych zabezpieczeń. Kluczyk “myśli”, że komunikuje się  z samochodem a samochód, że odbiera sygnał z kluczyka. 

Najnowsze rozwiązania są już odporne na tego typu atak. W przypadku kart MIFARE DESFire funkcjonalność ta nazywa się „Proximity Check” i polega na pomiarze czasu pomiędzy wysłaniem zapytania a otrzymaniem odpowiedzi. Ponieważ nie da się oszukać praw fizyki – czasu propagacji sygnału w zależności od odległości – system jest w stanie rozpoznać, czy urządzenie znajduje się rzeczywiście w pobliżu..  O ile mi wiadomo, nikt jeszcze nie znalazł na to sposobu 🙂

Inhire: Jaką funkcję pełnią instytucje certyfikujące w świecie kart elektronicznych i co oznaczają nadawane przez nie poziomy bezpieczeństwa?

Michał Czarnota:  Instytucje certyfikujące pełnią bardzo ważną rolę. Dzięki nim możemy mieć pewność, że nasze dane są chronione przed nieautoryzowanym dostępem i oszustwami.

Tzw “numerki na karcie” to oznaczenia nadawane przez instytucje – certyfikaty, które są dowodem na to, że dany produkt przeszedł niezależne testy i spełnia określone standardy bezpieczeństwa. 

Certyfikaty takie jak EMVCo potwierdzają, że terminal płatniczy spełnia rygorystyczne wymagania dotyczące bezpieczeństwa transakcji kartowych.

Poziom certyfikacji określa stopień, w jakim produkt został przetestowany pod kątem różnych zagrożeń. Ocenia się go za pomocą skali EAL (Evaluation Assurance Level), gdzie wartości wahają się od EAL1 do EAL7, przy czym EAL7 oznacza najwyższy poziom testów odporności na ataki. Obecnie najlepsze karty osiągają poziom EAL5+.

Inhire: Kto dziś „nadaje ton” w kwestii standardów kryptograficznych dla kart i systemów identyfikacyjnych?

Michał Czarnota: Bezpieczeństwo naszych danych w kartach płatniczych, dokumentach tożsamości i systemach kontroli dostępu zależy od silnych algorytmów kryptograficznych. Standardy nieustannie ewoluują, aby nadążać za nowymi zagrożeniami.

Kluczową rolę odgrywa NIST – National Institute of Standards and Technology. 

To amerykańska agencja rządowa, która opracowuje standardy bezpieczeństwa dla różnych technologii, w tym kryptografii. Ich rekomendacje są szeroko akceptowane na całym świecie i pomagają zapewnić, że nasze dane są chronione przed atakami. 

NIST publikuje informacje o bezpiecznych algorytmach, ostrzega przed przestarzałymi rozwiązaniami oraz podaje wskazówki dotyczące tworzenia bezpiecznych kluczy kryptograficznych.

Oprócz instytucji rządowych, ważną rolę odgrywają firmy technologiczne, które są liderami w branży kart i systemów identyfikacyjnych. Implementują one te standardy i tworzą innowacyjne rozwiązania dla naszych codziennych potrzeb.

Inhire: Jak postrzegasz przejście z tradycyjnych kart fizycznych na ich cyfrowe odpowiedniki w  smartfonach? Czy to wyłącznie  kwestia wygody, czy również poprawy bezpieczeństwa?

Michał Czarnota: Smartfony stały się integralną częścią naszego życia, a możliwość przechowywania  wszystkich ważnych kart w jednym miejscu to ogromne ułatwienie. Jednak nie można sprowadzać tego tylko do kwestii wygody. 

Bezpieczeństwo jest równie ważne, a przejście na karty cyfrowe wiąże się zarówno z nowymi możliwościami zabezpieczeń, jak i nowymi zagrożeniami.

Smartfony oferują szereg zaawansowanych funkcji zabezpieczających, takich jak biometria (odcisk palca, rozpoznawanie twarzy), uwierzytelnianie dwuetapowe oraz szyfrowanie danych. Te technologie znacznie podnoszą poziom bezpieczeństwa w porównaniu z tradycyjnymi kartami fizycznymi. 

Należy jednak pamiętać o nowych wektorach ataków, takich jak malware na smartfonie, phishing czy kradzież urządzenia. Kluczowym elementem zwiększającym bezpieczeństwo kart cyfrowych jest tokenizacja. 

Zamiast przechowywać na smartfonie wrażliwe dane karty, generowany jest unikalny token, który służy do przeprowadzania transakcji. Dzięki temu nawet w przypadku kradzieży urządzenia, atakujący nie będzie miał dostępu do prawdziwych danych karty.

 

Cyfrowa przyszłość – dokąd zmierzają karty i co może je zastąpić?

Inhire: Patrząc w przyszłość , jakie są Twoje przewidywania dotyczące rozwoju branży kart ? Jak komputery kwantowe mogą wpłynąć na rozwój technologii związanych z kartami?

Michał Czarnota: Myślę, że przyszłość rysuje się naprawdę interesująco. Wiele mówi się o rozwoju sztucznej inteligencji, jak i nowej generacji komputerów kwantowych. 

Moc obliczeniowa komputerów w ciągu ostatnich 8 lat wzrosła tysiąckrotnie. Najmocniejsze komputery kwantowe obecnie posiadają około tysiąca kubitów. Jednak, aby mówić o komercyjnym zastosowaniu oraz o realnym zagrożeniu, ich moc powinna być liczona w milionach kubitów. 

Nasuwa się więc pytanie czy w ciągu najbliższych 8 lat ich moc również wzrośnie 1000 krotnie?Jeśli tak by się stało, wiele rozwiązań aktualnie stosowanych musi odejść w zapomnienie. 

Wcześniej wspomniana instytucja NIST wydała w roku 2024 dokument o nazwie „Transition to Post-Quantum Cryptography Standards”. Możemy w nim przeczytać o głównych wyzwaniach stojących przed kryptografią. 

Jednym z największych wyzwań jest tak naprawdę skala i sama złożoność tej migracji. Założono, że cały proces standaryzacji algorytmów wraz z pełną integracją systemów informatycznych może zająć od 10 do 20 lat. 

W przypadku gwałtownego rozwoju komputerów kwantowych może oznaczać, że nie zostało nam wiele czasu. Istotne jest również to, że dokument specyfikuje nowe algorytmy tzw. „quantum prove”, które z powodzeniem będzie można stosować po 2035 roku.

 

Inhire:  Co z tradycyjnymi kartami fizycznymi? Jakie są Twoje przewidywania?

Michał Czarnota: Pomimo wprowadzenia kart debetowych i kredytowych 60 lat temu, gotówka nadal pozostaje podstawowym środkiem płatniczym. 

Szczególnie dla osób starszych lub mniej obeznanych z technologią. Dla wielu użytkowników stanowi ona symbol bezpieczeństwa i kontroli nad swoimi finansami.

Tradycyjne karty fizyczne wciąż pełnią ważną rolę i najprawdopodobniej w najbliższej przyszłości to się nie zmieni. Niemniej jednak obserwujemy wyraźny trend w kierunku cyfryzacji, a karty cyfrowe stają się coraz bardziej popularne. 

Istnieje jednak kilka barier, które spowalniają proces przechodzenia na karty cyfrowe. 

Wiele osób obawia się utraty danych lub kradzieży pieniędzy z konta bankowego. Dodatkowo, nie wszyscy użytkownicy są skłonni instalować kolejne aplikacje na swoim smartfonie. Znaczenie ma tutaj postawa banków i firm technologicznych, które muszą zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa oraz edukować użytkowników w zakresie korzystania z kart cyfrowych. Ważne jest również oferowanie prostych i intuicyjnych rozwiązań.

W przyszłości możemy spodziewać się ewolucji kart fizycznych. 

Możliwe jest wprowadzenie rozwiązań hybrydowych, łączących funkcje tradycyjnej karty z cyfrowymi elementami, np. generowanie jednorazowych kodów CVV. Pojawiające się technologie biometryczne mogą również znaleźć zastosowanie w autoryzacji transakcji bezpośrednio na karcie. 

Coraz większy nacisk kładzie się też na ekologię, co może prowadzić do produkcji kart z biodegradowalnych materiałów.

Uważam, że karty fizyczne będą stopniowo tracić na znaczeniu, ale nie znikną całkowicie w najbliższych latach. Możemy spodziewać się, że będą wykorzystywane głównie w sytuacjach, gdy dostęp do smartfona jest ograniczony lub niemożliwy.

 


Karty inteligentne to nie tylko narzędzie płatnicze  – to połączenie nowoczesnej technologii, bezpieczeństwa i wygody. Choć świat zmierza w kierunku cyfrowych portfeli, fizyczne karty nadal mają przed sobą przyszłość. A za każdą z nich kryją się rozwiązania, które wymagają specjalistycznej wiedzy, precyzji i odpowiedzialności.